Gmina Osiek leży w obrębie Pojezierza Pomorskiego, w subregionie zwanym Równiną Tucholską, w rejonie etniczno - kulturowym Kociewie. Jest to obszar o urozmaiconym krajobrazie, w całości położony w obrębie obszaru chronionego krajobrazu Bory Tucholskie. Gmina ta to najbardziej wysunięta na południe część województwa pomorskiego. Od północy graniczy z gminami: Osieczna, Lubichowo, Skórcz, na wschodzie z gminą Smętowo Graniczne. Granica zachodnia z gminą Śliwice i południowa z gminami Nowe, Warlubie i Osie jest jednocześnie granicą między województwami pomorskim i kujawsko - pomorskim. Większość obszaru zajmują lasy, jest ich około 11 000 ha, co stanowi 72% powierzchni gminy. Duży udział w powierzchni ogólnej mają także jeziora i rzeki - ok. 1.000 ha - prawie 7%. Największym zbiornikiem wodnym jest jezioro Kałębie, o pow. 466 ha i głębokości 21 m, zwane "Morzem Kociewskim". Największą zaś rzeką przepływającą przez teren gminy jest Wda, zwana inaczej - Czarną Wodą.
OSIEK leży 11 km na południe od Skórcza i 23 km na północny zachód od Nowego. To, że obecnie przy opisie dojazdu do Osieka podaje się Skórcz jako najbliższe miasto zakrawa na żart historii. Nie tak dawno jeszcze okoliczne lasy nazywane były Puszczą Osiecką a sama miejscowość stanowiła siedzibę znacznego starostwa, któremu podlegał Skórcz. Osiek otoczony jest jeziorami - od południa leży Kałębie, zwane ze względu na rozmiary Kociewskim Morzem, a od północy Jezioro Czarne, składające się z dwóch zbiorników o łącznej długości ponad 6 km. Mimo, iż pierwsze wzmianki o Osieku pochodzą z roku 1312, wiadomo o istnieniu tu niedużego grodu, w którym podobno nocował św. Wojciech. Później mieściła się tu strażnica chroniąca szlak handlowy biegnący przez Bory Tucholskie.
Po zajęciu Pomorza przez Krzyżaków, na półwyspie jeziora Kałębie, wzniesiono nieduży zameczek, o który toczono zacięte walki w czasie wojny trzynastoletniej, zakończone zresztą jego zniszczeniem. Dekretem królewskim z roku 1466 Osiek stał się siedzibą starostwa niegrodowego, lecz ze względu na brak siedziby godnej starosty rezydował on w Borzechowie koło Zblewa. Dopiero w roku 1566 starosta Adam Walewski uzyskał pozwolenie na założenie w Osieku miasta i budowę rezydencji starościńskiej. Wykorzystując krzyżackie fundamenty wzniesiono renesansowy pałac z arkadowym dziedzińcem, który padł niestety łupem Szwedów w czasie "potopu" i nie został już odbudowany. Przez pewien czas starostą osieckim był królewicz Władysław Waza, późniejszy Władysław IV oraz Jan III Sobieski. Po rozbiorach dobra osieckie zostały rozparcelowane, a istniejące wówczas ruiny zamku rozebrano jako materiał budowlany. Próby odzyskania przez Państwo Pruskie pozostałości pałacu w roku 1905 spełzły na niczym, wobec oporu właściciela gruntu. Podobno podczas szczególnie suchych lat jeszcze w okresie międzywojennym wystawały pale dawnego mostu łączącego starostwo z tzw. folwarkiem. Także na lata 20 przypada rozwój Osieka jako miejscowości letniskowej. Jak podaje przewodnik Orłowicza z roku 1924 istniała tu "wygodna gospoda z restauracją". W latach 1936-39 przez Osiek wybudowano pierwszy (i jedyny ukończony)odcinek autostrady Toruń - Gdynia. Po wojnie powstały w Osieku liczne domki letniskowe oraz kilka ośrodków wczasowych, a sama wieś znacznie się rozbudowała.
Godnym obejrzenia jest neogotycki kościół p.w. św. Rocha, wzniesiony z kamieni polnych i cegieł w 1866 roku. Osiek może poszczycić się również dobrze zachowaną drewnianą zabudową z końca XIX wieku, z charakterystycznymi chatami podcieniowymi.