Powiat nowodworski
Starosta Powiatu
Nowodworskiego: | |
| Powierzchnia: | 652,75 km2 |
| Ludność: | 36 737 |
| Lista gmin: | gminy miejskie:
Krynica Morska
gminy miejsko-wiejskie:
Nowy Dwór Gdański
gminy wiejskie:
Sztutowo, Stegna, Ostaszewo |
Charakter
powiatu: | turystyczno-rolniczy |
Most zwodzony w Rybinie
Fot. Starostwo Powiatowe w Nowym Dworze Gdańskim
Powiat nowodworski położony jest w północno-wschodniej części województwa pomorskiego, w odległości 40 km od centrum Gdańska i 22 km od Elbląga, przy ekspresowej drodze krajowej nr 7 (międzynarodowa E77) Gdańsk-Warszawa.
Główne sektory gospodarki:
- rolnictwo (bardzo korzystne warunki naturalne - Żuławy)
- turystyka (szczególny mikroklimat, bursztyn, szlaki wodne)
Największe przedsiębiorstwa:
- Spółdzielnia Mleczarska "Maluta"
- SeCesPol sp. z o.o.
- Stocznia Żuławy sp. z o.o.
- Stop-Kor,
- Hydromechanika
- Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o.
Preferowane kierunki rozwoju:
- zrównoważony rozwój turystyki masowej (wydłużenie sezonu turystycznego; ożywienie szlaku wodnego Gdańsk-Zalew Wiślany; rozwój bazy leczniczej, sanatoryjnej, terapeutycznej - wykorzystanie źródeł solankowych; poszerzenie oferty turystycznej - obserwacje przyrody, agroturystyka i inne)
- realizacja zintegrowanego systemu transportu (utrzymanie i rozbudowa obecnego systemu dróg, rozbudowa drogi krajowej nr 7, rewitalizacja dróg wodnych, budowa ścieżek rowerowych, odbudowa kolei wąskotorowej)
- poprawa infrastruktury i rozwój obszarów wiejskich
Współpraca z zagranicznymi jednostkami samorządu lokalnego
- Hennef (Niemcy)
- Swietłyj (Rosja)
Krajobraz Żuław jest bogaty w różnego typu budownictwo, pozostałe po Holendrach czy po pruskich plemionach, zachowane do obecnej chwili. Godnym uwagi są w Nowym Dworze Gdańskim drewniane domy mieszkalne o konstrukcji szkieletowej, typowe dla budownictwa żuławskiego z końca XVIII wieku. Wieża ciśnień z początku XX wieku o konstrukcji żelbetowej, w ówczesnym czasie była dużym osiągnięciem techniki. W miejscowościach : Dworek, Jeziernik, Gniazdowo, Nowa Cerkiew, Lubieszewo, Orłowo, Marynowy, Żuławki znajdują się do chwili obecnej dobrze utrzymane i zamieszkiwane domy podcieniowe z XVIII i XIX wieku. Spotkać można również zabudowania mieszkalno - gospodarcze typu holenderskiego w miejscowościach : Powale, Przemysław, Świerznica, Chorążówka, Izbiska, Stobiec.
Na terenie powiatu znajduje się wiele świadectw kultury materialnej. Najliczniej reprezentowane są zabytki architektury sakralnej i zabudowy wiejskiej. Niektóre z nich odzyskały swoją dawną świetność, a niektóre czekają jeszcze na dobrych gospodarzy. Jest wiele mniej okazałych i niezauważalnych świadków historii, np. : stare cmentarze, domy podcieniowe i wiatraki. Powiat nowodworski charakteryzuje się dużym nasyceniem wartości oraz zróżnicowaną strukturą dziedzictwa kulturowego. Do najważniejszych obiektów sakralnych naszego regionu należą : kościół ryglowy w Stegnie z XVII w., w którym corocznie odbywają się międzynarodowe koncerty organowe; kościół gotycki z XIV w. w Niedźwiedzicy; kościół gotycki w Nowej Cerkwi; murowany kościół z 1841r. zbudowany na fundamentach rozebranego w 1639 roku kościoła gotyckiego w Żuławkach; murowany kościół z 1344 r. w Kmiecinie z niepowtarzalną architekturą; kościół murowany z połowy XIV w. w Orłowie; kościół częściowo drewniany, częściowo murowany z XIV i XVI w. w Marynowach; kościół murowany z 1334 r. z wieżą z 1337 r. w Jezierniku; drewniany kościół z 1712 roku z gontowym dachem, organami z 1687 r. oraz starymi malowidłami ludowymi w Parczewie; kościół neogotycki z 1847 r. z dzwonem pochodzącym z kościoła ewangelickiego datowanym na 1834 r. w Nowym Dworze Gdańskim.
Na terenie powiatu znajdują się również obiekty związane z działaniami wojennymi. Należą do nich liczne pomniki, obeliski, upamiętniające miejsca stoczonych walk, miejsca kaźni. W Sztutowie mieści się były niemiecki obóz koncentracyjny Stutthof - Miejsce Pamięci Narodowej, w którym w latach II wojny światowej zginęło ok. 85 tys. więźniów trzynastu narodowości. Obóz był miejscem deportacji nie tylko polskiej ludności z Pomorza, ale i aresztowanych z innych regionów Polski, jak również więźniów innych narodowości, a więc Żydów, Niemców, Rosjan, Ukraińców, Białorusinów, Litwinów, Łotyszów, Estończyków, Czechów, Słowaków, Jugosłowian, Francuzów, Włochów, Duńczyków, Norwegów, Finów, Holendrów, Belgów, Hiszpanów i Węgrów. Stan obozu 30 stycznia 1945 roku wykazywał 33 948 więźniów, w tym 10 544 mężczyzn i 23 404 kobiety. W obozie głównym było : 11 863 więźniów, natomiast 22 085 przebywało w 27 podobozach, szpitalach obozowych oraz w pobliskich komandach w Mikoszewie i Świbnie, pracując przy przeładunku mienia obozowego. Podsumowując należy stwierdzić, że 9 maja 1945 roku był najtragiczniejszym fragmentem w ponad pięcioletniej historii obozu. W krótkim czasie - nieco ponad 3 miesiące - zginęło w samym obozie, na trasach ewakuacji oraz podczas ewakuacji morskiej ponad 25 000 ludzi, co stanowi 30% wszystkich ofiar obozu Stutthof. Fakt ten upamiętnia monumentalny pomnik. W Nowym Dworze Gdańskim istnieje od 1994r. Muzeum Żuławskie. Muzeum mieści się w zabytkowym pomieszczeniu dawnej mleczarni. Wystawione są tam przedmioty codziennego użytku i narzędzia pracy używane przez dawnych mieszkańców Żuław. Muzeum jest również miejscem wielu wydarzeń artystycznych.
Największe imprezy promocyjne w powiecie:
- Dni Żuław
- Mistrzostwa Świata w Poławianiu Bursztynu
- Sztutowskie Lato
- Bursztynowe Lato - Krynica Morska
- Jantarowe Lato - gmina Stegna
Zabytki, które warto zobaczyć:
- Domy podcieniowe m.in. w Drewnicy, Marynowach, Palczewie
- Wiatraki w Palczewie
- Śluza Gdańska Głowa
- Mosty zwodzone w Rybinie, Tujsku, Nowym Dworze Gdańskim, Sztutowie
- Obrotowy most kolejowy w Rybinie
- Kościół ryglowy w Stegnie z XVII w.
Publikujący: Marta Widzicka,
data publikacji:
2006.08.26 11:15
